یک محقق و پژوهشگر گيلاني از كشف سومين دوره انتشار روزنامه جنگل خبر داد.
به گزارش خبرگزاري فارس، روبرت وهانيان عصر امروز در هشتمين همايش گيلان‌شناسي با موضوع بررسي اسناد و روايت‌هاي قيام جنگل كه در رشت برگزار شد، با بررسي اهميت تاريخ نهضت جنگل از روند انتقال اين واقعه ارزشمند تاريخي به نسل جوان اظهار ناخرسندي كرد و خواستار همفكري و تعامل محققان و مسئولان فرهنگي در اين زمينه شد.
وی با اشاره به اين‌كه، ميرزا و قيام تاريخي وي نزد ديگر ملت‌هاي دنيا از ارج و منزلت والايي برخوردار است، تصريح كرد: اين آگاهي در ايران و به‌ويژه گيلان بسيار كمرنگ بوده و نسبت به اين امر كوتاهي شده است.
وي به اهميت نهضت جنگل و انتقال آن به نسل جوان تأكيد كرد و افزود: با توجه به فنآوري روز و ابزار الكترونيكي جديد، فراگيري اين اطلاعات و انتقال آن به نسل جوان از طريق سي‌دي‌هاي آموزشي و طراحي بازي‌هاي رايانه‌اي نهضت جنگل لازم و ضروری است تا براي مطالعه نهضت جنگل چندين كتاب مورد مطالعه قرار نگيرد.
وهانيان، اظهار داشت: رشد تكنولوژي فرصت مطالعه گسترده را از خانواده‌ها گرفته و با ورود فنآوري جديد، امكان بهره‌برداري از فرصت‌ها را با توجه به كوتاهي زمان با روش‌هاي ديگر امكان‌پذير ساخته است.
پژوهشگر گيلان نبود كتاب‌هاي جامع و كامل، به‌ويژه وقايع جنگل را از ديگر چالش‌هاي تاريخي و فرهنگي فراگيري تاريخ ارزشمند نهضت گيلان قلمداد كرد و گفت: پراكندگي اسناد و مدارك و نبود اطلاعات جامع براي گردآوري يك كتاب مرجع، ضعف اطلاعات تاريخي نهضت را بيشتر كرده است.
وي وجود تاريخ رسمي هجري قمري را تا قبل از سال 1305 از بزرگترين مشكلات پژوهشي عنوان كرد و افزود: وجود اسناد و مدارك نهضت جنگل به تاريخ قمري سبب گمراهي و سردرگمي خوانندگان اين وقايع تاريخي بوده و سبب كندي پژوهش‌ها و تحقيق‌ها شده است.
وهانيان از انتشار روزشمار تطبيقي 200 ساله نهضت جنگل خبر داد و خاطرنشان كرد: با انتشار اين گاهنامه، بررسي رخدادهاي جنگل از زمان تشكيل تا پايان آن براي محققان با توجه به تطبيق تاريخ شمسي و قمري امكان‌پذير است.
محقق گيلان‌پژوه با اشاره به ايجاد گاهنامه نهضت جنگل و محل تولد ميرزا كوچك در محله استادسراي رشت، گفت: بيشتر گيلاني‌ها مجسمه پر ابهت ميرزا كوچك را در ميدان شهرداري رشت ديده‌اند.
وهانيان تحقيق و بررسي درباره نهضت جنگل را وظيفه‌اي دانست كه بايد به مردم استان ادا كند و در اين راستا اقدام‌هايي را نيز انجام داده است.
وي با اشاره به مشكلات امر پژوهش، افزود: يكي از مشكلاتي كه پژوهشگران در بررسي تاريخ و تقويم 200 ساله روزشمار ايران با آن برخورد مي‌كردند، اختلاف تاريخ هجري شمسي و هجري قمري بود.
عضو مؤسسه فرهنگي ـ هنري مهرورزان گيلان‌پژوه، ادامه داد: با تلاش و اهتمام موفق به جمع‌آوري روزشماري شديم كه از ابتداي نهضت جنگل تا 11 آذر هجري شمسي، يعني تاريخ شهادت ميرزا در آن گردآوري شده و براي اين كار تمام يادداشت‌هاي روسي و ژنرال‌هاي آن زمان روي تقويم جاسازي شده است.
وي به انتشار روزنامه جنگل در سه دوره روي اين تقويم كه با رنگ سبز مشخص شده است، اشاره كرد و گفت: براي بررسي و تحقيق خود از نخستين و كامل‌ترين رمان تاريخي نهضت جنگل از نوشته‌هاي صادق مهرنوش آغاز كرده و تا آخرين كتاب موجود حاضر كه "ميلاد زخم" خسرو شاكري است، استفاده كردم.
وهانيان در توصيف آثار صادق مهرنوش، اظهار داشت: در مجموعه پنج جلدي مهرنوش، آداب و رسوم محله‌ها و رخدادهاي شهر رشت به وضوح قابل لمس است.
وي روزنامه جنگل را نخستين و قوي‌ترين سند جنگل درباره هيأت اتحاد اسلام دانست و افزود: در مورد شخصيت ميرزا كساني كه دچار شك و شبهه هستند با مطالعه بيانيه ميرزا به عنوان يك ارگان رسمي كه با هوالحق آغاز مي‌شد مي‌توانند به ابهام‌هاي خود پاسخ دهند.
وهانيان انتشار روزنامه جنگل را در سه دوره عنوان كرد كه 31 شماره نخست توسط انتشارات مولا در گيلان به چاپ رسيده است.
وي چهار شماره از چاپ دوره سوم روزنامه جنگل كه به صورت كامل و دست نخورده مانده است، را به دوران حكومت شورايي رشت نسبت داد و گفت: نسخه كامل اين چهار شماره در كتاب "گيلان ما" به نوشته بنده جمع‌آوري شده است.
محقق گيلان‌پژوه، خاطرنشان كرد: اسناد و مداركي كه قبل از سال 1294 موجود است، هيچ ارتباطي به نهضت جنگل ندارد، زيرا نهضت جنگل پس از اين سال‌ها شكل گرفت.
وي درباره مطالعه زندگينامه تمام افراد مثبت و منفي كه در جنبش جنگل نقش‌آفرين بودند، اظهار داشت: بدون گاهنامه (تقويم تبديل سال‌هاي هجري قمري به شمسي) نمي‌توان رخدادهاي مهم نهضت جنگل را استخراج كرد و اين تقويم هديه‌اي براي تمام پژوهشگراني است كه كار گيلان‌شناسي مي‌كنند.
پژوهشگر گيلان به بررسي اسناد طبق اعتبار استنادي آن‌ها براي تهيه يك كتاب جامع و كامل نهضت جنگل تأكيد كرد و اظهار داشت: مطالعه كتاب‌هاي نهضت جنگل و تطبيق آن با اسناد و روايت‌هاي موجود لازم و اساسي است.
وي از كشف سومين دوره انتشار روزنامه جنگل توسط استاد فريدون نوزاد خبر داد و تصريح كرد: انتشارات جنگل، مستندترين و مهم‌ترين اسناد مربوط به نهضت جنگل هستند كه تاكنون انتشارات دو دوره از آن موجود بوده و انتشارات دوره سوم كه در زمان حكومت شورايي منتشر مي‌شد توسط استاد نوزاد كشف شده است.
وهانيان با بيان اين‌كه، بررسي اين اسناد وقايع نهضت و هويت ديني و سلامت انقلابي ميرزا را آشكار مي‌كند، افزود: در نخستين شماره روزنامه دوره سوم، بيانيه ميرزا با هوالحق آغاز شده كه نشان‌دهنده پايداري ميرزا در هدف و آرمان واقعي خويش و عدول نكردن از آن است.
پژوهشگر گيلان اعلاميه‌هاي هيأت اتحاد اسلام و مكاتبه‌هاي آن با مقام‌هاي رسمي كشور، وجود عهدنامه‌هاي متعدد سران سياسي، مكاتبه‌هاي هيأت با سران محلي و خارجي و ... را به عنوان دومين مرجع و سند براي مراجعه محققان و نويسندگان نام برد.
وي مراجعه به روزنامه‌هاي وقت ايران، مراجعه به مركز اسناد ملي ايران و مطالعه اسناد رسمي كشور در زمان نهضت جنگل، مطالعه تاريخ معاصر ايران و اشراف به تاریخ جنگل را وسیله‌ای براي ايجاد يك كتاب جامع و كامل ذكر كرد.
مديرعامل مؤسسه فرهنگي ـ هنري مهرورزان گيلان‌پژوه نيز در اين همايش، اظهار داشت: اين مؤسسه از سال 1387 در راستاي احياي تاريخ گيلان درباره آداب، رسوم، باورها، جغرافيا، باستان‌شناسي و همچنين شناساندن هويت و چهره‌هاي برجسته تاريخ گيلان به نسل جوان و اقشار مختلف درحال فعاليت است.
مصطفي فرض‌پور ماچياني، خاطرنشان كرد: دانشجويان و دانش‌آموزان محقق و پژوهشگر مي‌توانند در زمينه‌هاي تاريخي و پژوهشي گيلان‌شناسي با اين مؤسسه فعاليت داشته و به عضويت آن درآيند.